كرده باشد ( يعنى علم ازَلى « 1 » تعلّق گرفته باشد به آن كه او كافر خواهد شد ، از روى قدرت و اختيار ) ، نمىميرد تا وقتى كه دوست او سازد شر و بدى را و او را به شر ، نزديك گردانَد به آن كه به سبب افعال قبيحه كه آن بنده كرده ، سلبِ توفيق از او بكند و او را به خودش باز گذارد ، و يا به مقتضاى هواى نفس و شيطان ، مرتكب بدى شود . پس هر گاه خداى تعالى ، شر را محبوب و مرغوبِ طبع او ساخت و او را به شر نزديك گردانيد ، مبتلا مىشود به كفر و سركشى ، و دلش صاحب قساوت و سختى مىشود ، و خُلقش بد مىشود ، و رويش غليظ و سخت مىشود و درشت‌گويى او در جواب مردم ، ظاهر مىشود ، و حيايش كم مىشود و خداى تعالى ، پرده از روى كار او بر مىدارد تا باطن بد او ظاهر شود ، و مرتكب محرّمات الهى مىشود و ترك آنها نمىكند و معاصى الهى را ارتكاب مىنمايد ، و طاعت الهى و جمعى را كه اهل طاعت‌اند ، دشمن مىدارد . پس دورىِ عظيم است ميانهء حال مؤمن و حال كافر از خداى تعالى . سؤال كنيد عافيت را ، و راغب و متوجّه به جناب اقدس او شده ، عافيت را از كَرَم او طلب كنيد ، و گرديدن از حال شقاوت و معصيت [ را ] . و توانايى بر طاعت و تحصيل سعادت نيست ، مگر به فضل و عون خداى - عزَّ و جلَّ - .

--> ( 1 ) . ب : « علم او » .